تصور کن وارد یک فروشگاه اینترنتی می‌شوی و قبل از اینکه بتوانی سؤالت را از پشتیبانی بپرسی، یک دستیار هوشمند به تو خوشامد می‌گوید، محصولات موردنظرت را معرفی می‌کند و حتی به سؤالاتت درباره قیمت و نحوه ارسال پاسخ می‌دهد. جالب‌تر اینکه چنین سیستمی را می‌توان بدون استخدام برنامه‌نویس و بدون نوشتن کدهای پیچیده ساخت!
امروزه با کمک ابزارهای هوش مصنوعی، ساخت چت‌بات بدون برنامه‌نویسی به کاری ساده‌تر از گذشته تبدیل شده است. پلتفرم‌های مختلفی وجود دارند که به کاربران اجازه می‌دهند با استفاده از محیط‌های گرافیکی، اطلاعات سایت یا فایل‌های خود را به یک دستیار هوشمند متصل کنند.
در این مقاله یاد می‌گیریم چت‌بات چیست، چه کاربردهایی دارد، با چه ابزارهایی می‌توان آن را ساخت و چگونه یک ربات گفتگو برای سایت یا کسب‌وکار خود راه‌اندازی کنیم.
چت‌بات چیست و چگونه کار می‌کند؟
چت‌بات یا Chatbot نرم‌افزاری است که می‌تواند از طریق پیام متنی یا صوتی با کاربران ارتباط برقرار کند. این برنامه‌ها برای پاسخ‌گویی به سؤالات، ارائه اطلاعات، راهنمایی مشتریان و انجام بعضی فعالیت‌های تکراری طراحی شده‌اند.
چت‌بات‌های قدیمی معمولاً بر اساس چند پاسخ از پیش تعیین‌شده کار می‌کردند. برای مثال اگر کاربر عبارت «ساعت کاری» را وارد می‌کرد، ربات پاسخ مشخصی را نمایش می‌داد. اما چت‌بات‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند مفهوم سؤال را بهتر درک کنند و پاسخ‌هایی طبیعی‌تر ارائه دهند.
بعضی از این ابزارها حتی می‌توانند اطلاعات موجود در سایت، فایل PDF، اسناد آموزشی یا پایگاه دانش یک شرکت را بررسی کنند و بر اساس آن‌ها به کاربران پاسخ دهند.
چرا ساخت چت‌بات بدون برنامه‌نویسی محبوب شده است؟
در گذشته طراحی یک ربات گفتگو معمولاً به دانش برنامه‌نویسی، اتصال به سرویس‌های مختلف و تنظیمات فنی نیاز داشت. اما ابزارهای جدید بسیاری از این مراحل را ساده کرده‌اند.
مهم‌ترین دلایل محبوبیت این روش عبارت‌اند از:
صرفه‌جویی در زمان: می‌توان بدون توسعه یک نرم‌افزار از ابتدا، یک ربات اولیه ساخت.
کاهش هزینه‌ها: برای بسیاری از پروژه‌های ساده نیازی به استخدام برنامه‌نویس نیست.
راه‌اندازی آسان: محیط‌های بصری و قابلیت کشیدن و رها کردن عناصر، کار را ساده‌تر می‌کنند.
پاسخ‌گویی شبانه‌روزی: چت‌بات می‌تواند در تمام ساعات شبانه‌روز به سؤالات متداول پاسخ دهد.
بهبود تجربه کاربران: بازدیدکننده سریع‌تر به اطلاعات موردنیاز خود دسترسی پیدا می‌کند.
البته بدون کدنویسی بودن به معنای بدون تنظیمات بودن نیست. برای ساخت یک چت‌بات مناسب باید هدف، اطلاعات، لحن پاسخ‌گویی و محدودیت‌های آن را مشخص کنید.
بهترین ابزارها برای ساخت چت‌بات بدون کدنویسی
ابزارهای متنوعی برای طراحی ربات‌های گفتگو وجود دارند. هرکدام از آن‌ها برای کاربرد خاصی مناسب هستند؛ بنابراین قبل از انتخاب باید مشخص کنید که چت‌بات را برای سایت، فروشگاه اینترنتی یا شبکه‌های اجتماعی می‌خواهید.
۱. Chatbase؛ ساخت چت‌بات از اطلاعات سایت
Chatbase یکی از ابزارهایی است که برای ساخت دستیار هوشمند مبتنی بر اطلاعات اختصاصی کاربرد دارد. در این پلتفرم می‌توان منابع اطلاعاتی مانند محتوای سایت و اسناد را در اختیار ربات قرار داد تا بر اساس آن‌ها به پرسش کاربران پاسخ دهد.
برای مثال، اگر یک فروشگاه اینترنتی داشته باشید، می‌توانید اطلاعات محصولات، قوانین ارسال و پاسخ سؤالات متداول را به آن معرفی کنید.
کاربردهای Chatbase:
پاسخ‌گویی به سؤالات مشتریان
ساخت دستیار هوشمند برای وب‌سایت
استفاده از اسناد و اطلاعات اختصاصی
کمک به کاهش سؤالات تکراری پشتیبانی
۲. Botpress؛ طراحی ربات‌های هوشمند و پیشرفته
Botpress یک پلتفرم برای ساخت، آزمایش و انتشار دستیارهای هوش مصنوعی است. این ابزار محیط بصری برای طراحی جریان گفتگو دارد و امکان اتصال ربات به سرویس‌ها و ابزارهای دیگر را فراهم می‌کند.
اگر بخواهید ربات شما علاوه بر پاسخ دادن، کارهایی مانند دریافت اطلاعات مشتری یا اتصال به سرویس‌های خارجی را انجام دهد، Botpress گزینه‌ای قابل بررسی است.
۳. Voiceflow؛ طراحی مکالمات حرفه‌ای
Voiceflow برای طراحی و مدیریت تجربه‌های گفت‌وگومحور استفاده می‌شود. کاربران می‌توانند جریان مکالمه را به شکل بصری طراحی کنند، اطلاعات موردنیاز را به دستیار بدهند و آن را به وب‌سایت یا کانال‌های دیگر متصل کنند.
این ابزار برای ساخت دستیارهای پشتیبانی، پاسخ‌گویی به مشتریان و طراحی فرایندهای مکالمه‌ای پیچیده مناسب است.
۴. Manychat؛ خودکارسازی گفتگو در شبکه‌های اجتماعی
اگر هدف شما پاسخ‌گویی خودکار به پیام‌ها و کامنت‌های شبکه‌های اجتماعی باشد، Manychat می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.
این پلتفرم بیشتر برای خودکارسازی ارتباط با مخاطبان در کانال‌هایی مانند اینستاگرام و پیام‌رسان‌های پشتیبانی‌شده کاربرد دارد.
برای مثال، می‌توانید تنظیم کنید وقتی کاربری کلمه مشخصی را برای صفحه شما ارسال می‌کند، یک پیام خودکار دریافت کند.
۵. Typebot؛ ساخت فرم‌ها و گفتگوهای تعاملی
Typebot ابزاری برای طراحی فرم‌های مکالمه‌ای و جریان‌های تعاملی است. به‌جای نمایش یک فرم طولانی، می‌توانید سؤال‌ها را مرحله‌به‌مرحله از مخاطب بپرسید.
این روش برای دریافت اطلاعات کاربران، ثبت درخواست‌ها، ساخت فرم‌های ثبت‌نام و طراحی تجربه‌های تعاملی کاربرد دارد.
نکته: امکانات، محدودیت‌ها و هزینه پلن‌های این ابزارها ممکن است تغییر کند. پیش از انتخاب نهایی، شرایط نسخه رایگان و پولی را در وب‌سایت رسمی هر پلتفرم بررسی کنید.
آموزش ساخت چت‌بات بدون برنامه‌نویسی در چند مرحله
حالا به بخش عملی مقاله می‌رسیم. برای شروع بهتر است یک چت‌بات ساده طراحی کنید که بتواند به سؤالات متداول کاربران پاسخ دهد.
مرحله اول: هدف چت‌بات را مشخص کنید
قبل از ورود به ابزارهای ساخت ربات، باید بدانید قرار است چه مشکلی را حل کنید.
برای مثال:
پاسخ به سؤالات کاربران سایت
معرفی محصولات و خدمات
راهنمایی مشتریان برای ثبت سفارش
پاسخ به سؤالات آموزشی
دریافت اطلاعات تماس و درخواست مشاوره
هرچه هدف مشخص‌تر باشد، طراحی ربات نیز آسان‌تر خواهد بود.
مرحله دوم: یک ابزار مناسب انتخاب کنید
با توجه به هدف خود یکی از پلتفرم‌ها را انتخاب کنید. برای ساخت یک دستیار پاسخ‌گو بر اساس محتوای سایت می‌توانید Chatbase را بررسی کنید. اگر به طراحی جریان‌های مکالمه‌ای پیشرفته نیاز دارید، Botpress یا Voiceflow گزینه‌های دیگری هستند.
در این مرحله بهتر است ابتدا از نسخه آزمایشی یا رایگان استفاده کنید تا با محیط ابزار آشنا شوید.
مرحله سوم: اطلاعات موردنیاز را آماده کنید
چت‌بات برای ارائه پاسخ‌های مفید به اطلاعات نیاز دارد. این اطلاعات می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
معرفی سایت یا کسب‌وکار
فهرست محصولات و خدمات
قیمت‌ها و شرایط سفارش
قوانین ارسال و بازگشت کالا
سؤالات متداول کاربران
اطلاعات تماس و راه‌های پشتیبانی
هرچه اطلاعات دقیق‌تر و به‌روزتر باشند، احتمال ارائه پاسخ مناسب بیشتر خواهد بود.
مرحله چهارم: شخصیت و دستورالعمل ربات را تنظیم کنید
در این مرحله باید مشخص کنید ربات چگونه با کاربران صحبت کند.
برای مثال می‌توانید دستورالعمل زیر را برای آن تعریف کنید:
«تو دستیار پشتیبانی این وب‌سایت هستی. با لحنی دوستانه و ساده به سؤالات کاربران پاسخ بده. پاسخ‌ها را کوتاه و قابل فهم ارائه کن. فقط از اطلاعاتی استفاده کن که در منابع به تو داده شده است. اگر جواب سؤالی را نمی‌دانی، حدس نزن و کاربر را به پشتیبانی انسانی راهنمایی کن.»
این دستورالعمل کمک می‌کند رفتار ربات قابل پیش‌بینی‌تر باشد.
مرحله پنجم: چت‌بات را آزمایش کنید
قبل از انتشار، سؤالات مختلفی از ربات بپرسید. مثلاً:
این سایت چه خدماتی ارائه می‌دهد؟
چگونه می‌توانم سفارش ثبت کنم؟
هزینه ارسال چقدر است؟
اگر پاسخ سؤال من را ندانی چه کار می‌کنی؟
پاسخ‌ها را بررسی کنید و هرجا اطلاعات اشتباه، ناقص یا نامفهوم بود، منابع یا دستورالعمل‌ها را اصلاح کنید.
مرحله ششم: ربات را به سایت متصل کنید
بسیاری از ابزارهای ساخت چت‌بات امکان انتشار یک ویجت گفتگو را برای وب‌سایت فراهم می‌کنند. معمولاً پس از تنظیم و انتشار ربات، یک کد یا روش نصب در اختیار شما قرار می‌گیرد.
اگر از وردپرس استفاده می‌کنید، بسته به ابزار انتخابی ممکن است بتوانید کد ارائه‌شده را از طریق افزونه مناسب یا بخش کد سفارشی قالب به سایت اضافه کنید.
پیش از انتشار نهایی، نمایش ربات را در موبایل و کامپیوتر بررسی کنید.
آیا می‌توان از چت‌بات برای افزایش بازدید سایت استفاده کرد؟
بله، اما باید تفاوت بین افزایش تعامل کاربران و افزایش مستقیم رتبه گوگل را در نظر گرفت.
چت‌بات می‌تواند به بازدیدکننده کمک کند سریع‌تر مقاله یا صفحه موردنظرش را پیدا کند، به سؤالاتش پاسخ دهد و با بخش‌های مختلف سایت آشنا شود.
برای مثال اگر کاربری درباره ابزارهای هوش مصنوعی سؤال کند، چت‌بات می‌تواند مقاله مرتبط سایت را به او معرفی کند.
با این حال، نصب چت‌بات به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش رتبه یا ورودی گوگل نیست. برای رشد ترافیک ارگانیک همچنان باید محتوای مفید، ساختار مناسب سایت، لینک‌سازی داخلی و تجربه کاربری خوب داشته باشید.
مزایا و معایب ساخت ربات گفتگو با ابزارهای آماده
مزایا:
شروع سریع‌تر نسبت به توسعه از صفر
نیاز کمتر به دانش برنامه‌نویسی
امکان طراحی با محیط‌های گرافیکی
قابلیت اتصال به منابع اطلاعاتی و سرویس‌های دیگر
مناسب برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های تکراری
معایب و محدودیت‌ها:
برخی قابلیت‌ها فقط در پلن‌های پولی ارائه می‌شوند.
کیفیت پاسخ‌ها به کیفیت اطلاعات ورودی وابسته است.
ممکن است ربات پاسخ اشتباه یا ساختگی تولید کند.
امکانات سفارشی‌سازی در بعضی ابزارها محدود است.
نگهداری و به‌روزرسانی اطلاعات به عهده مدیر ربات است.
همچنین اگر قرار است اطلاعات شخصی مشتریان را جمع‌آوری کنید، باید به امنیت، حریم خصوصی و قوانین مربوط به حفاظت از داده‌ها توجه داشته باشید.
کدام ابزار برای شروع بهتر است؟
انتخاب ابزار مناسب به نوع پروژه بستگی دارد. اگر تازه‌کار هستید، بهتر است با یک پروژه کوچک شروع کنید و بعد سراغ امکانات پیچیده‌تر بروید.
برای ساخت دستیار پاسخ‌گوی سایت، Chatbase را بررسی کنید. برای طراحی جریان‌های گفتگو و اتصال به سرویس‌های دیگر، Botpress و Voiceflow را در نظر بگیرید. اگر هدف شما خودکارسازی پیام‌های شبکه‌های اجتماعی است، Manychat گزینه قابل بررسی است.
هیچ ابزاری برای همه پروژه‌ها بهترین انتخاب نیست؛ محدودیت پلن، تعداد گفتگوها، امکانات اتصال و میزان کنترل روی پاسخ‌ها را قبل از تصمیم‌گیری مقایسه کنید.
جمع‌بندی
ساخت چت‌بات بدون برنامه‌نویسی دیگر یک کار پیچیده و محدود به متخصصان نرم‌افزار نیست. با ابزارهایی مانند Chatbase، Botpress، Voiceflow، Manychat و Typebot می‌توان بدون نوشتن کدهای پیچیده، ربات‌هایی برای پاسخ‌گویی، معرفی خدمات و ارتباط با کاربران طراحی کرد.
برای شروع، یک هدف مشخص انتخاب کنید، اطلاعات موردنیاز را آماده کنید، ابزار مناسب را بشناسید و ربات خود را با سؤالات واقعی آزمایش کنید. فراموش نکنید که یک چت‌بات خوب فقط به ابزار قدرتمند وابسته نیست؛ اطلاعات دقیق، دستورالعمل مناسب و بررسی مداوم پاسخ‌ها نیز اهمیت زیادی دارند.
مدیر تولید محتوا زرین هور
