Passkey چیست؟ این سؤال در دنیای امروز که امنیت حسابهای اینترنتی اهمیت زیادی پیدا کرده، برای بسیاری از کاربران مطرح شده است. تصور کن برای ورود به حساب گوگل، شبکههای اجتماعی یا وبسایتهای مختلف دیگر نیازی به حفظ کردن رمزهای طولانی و پیچیده نداشته باشی. کافی است اثر انگشت خود را روی گوشی قرار بدهی یا با تشخیص چهره هویتت را تأیید کنی. این روش جدید با نام Passkey شناخته میشود و هدف آن سادهتر و امنتر کردن ورود به حسابهای اینترنتی است.
سالهاست که رمزهای عبور، اصلیترین روش محافظت از حسابهای کاربری هستند؛ اما فراموش کردن رمزها، استفاده از رمزهای تکراری و حملات فیشینگ مشکلات زیادی برای کاربران ایجاد کردهاند. فناوری Passkey با استفاده از روش متفاوتی برای احراز هویت، تلاش میکند این مشکلات را کاهش دهد. در این مقاله با نحوه عملکرد، مزایا، محدودیتها و روش استفاده از این فناوری آشنا میشویم.
Passkey چیست و چه کاربردی دارد؟
Passkey یا کلید عبور، یک روش جدید برای احراز هویت کاربران در وبسایتها و برنامههای اینترنتی است. این فناوری به کاربران اجازه میدهد بدون وارد کردن رمز عبور سنتی، هویت خود را تأیید کنند و وارد حسابشان شوند.
در روش معمول، کاربر هنگام ثبتنام یک نام کاربری و رمز عبور انتخاب میکند. این اطلاعات برای ورودهای بعدی مورد استفاده قرار میگیرند. اما در Passkey بهجای رمز عبور، از یک جفت کلید رمزنگاریشده استفاده میشود.
این دو کلید عبارتاند از:
کلید عمومی: در سرویس یا وبسایتی که قصد ورود به آن را داری ذخیره میشود.
کلید خصوصی: در دستگاه کاربر یا فضای امن مدیریت کلیدهای عبور نگهداری میشود و برای تأیید هویت مورد استفاده قرار میگیرد.
این دو کلید با یکدیگر ارتباط رمزنگاریشده دارند. هنگام ورود، سرویس اینترنتی یک درخواست امنیتی ایجاد میکند و دستگاه کاربر با استفاده از کلید خصوصی به آن پاسخ میدهد. سپس سرویس با بررسی پاسخ، معتبر بودن ورود را تشخیص میدهد.
نکته مهم این است که کلید خصوصی به شکل رمز عبور معمولی برای وبسایت ارسال نمیشود. همین موضوع یکی از تفاوتهای مهم این فناوری با روشهای سنتی ورود به حساب است.
Passkey چگونه کار میکند؟
شاید ساختار فنی Passkey در ابتدا کمی پیچیده به نظر برسد، اما استفاده از آن برای کاربران بسیار ساده است. این فناوری معمولاً دو مرحله اصلی دارد: ساخت کلید عبور و استفاده از آن برای ورود به حساب.
۱. ایجاد کلید عبور
ابتدا وارد تنظیمات امنیتی حساب کاربری خود میشوی و گزینه ساخت Passkey را انتخاب میکنی. در این مرحله، دستگاه و سرویس موردنظر فرایند ایجاد کلیدهای دیجیتال را انجام میدهند.
۲. ذخیره کلید خصوصی
کلید خصوصی در دستگاه یا سرویس امن مدیریت کلیدهای عبور ذخیره میشود. این محل میتواند به سیستمعامل یا مدیر رمز عبور مورد استفاده کاربر وابسته باشد.
۳. تأیید هویت کاربر
هنگام ورود به حساب، دستگاه از تو میخواهد هویت خود را تأیید کنی. این کار میتواند با روشهایی مانند اثر انگشت، تشخیص چهره یا رمز قفل صفحه انجام شود.
۴. بررسی درخواست ورود
پس از تأیید هویت، دستگاه از کلید خصوصی برای پاسخ به درخواست امنیتی استفاده میکند. سرویس اینترنتی نیز پاسخ را با کلید عمومی بررسی میکند. اگر اطلاعات معتبر باشند، اجازه ورود صادر میشود.
در این فرایند، اثر انگشت یا تصویر چهره معمولاً برای تأیید هویت در خود دستگاه بررسی میشود و بهعنوان رمز عبور برای وبسایت ارسال نمیشود.
تفاوت Passkey با رمز عبور سنتی چیست؟
رمزهای عبور سالها روش اصلی ورود به حسابهای اینترنتی بودهاند؛ اما مشکلاتی مانند فراموشی، انتخاب رمزهای ساده و سرقت اطلاعات باعث شدهاند شرکتهای فناوری به دنبال روشهای جدیدتری باشند.
در روش سنتی، کاربر باید رمز عبور خود را وارد کند. اگر این رمز ضعیف باشد یا در چند وبسایت تکرار شود، احتمال آسیبپذیری حساب افزایش پیدا میکند.
در مقابل، Passkey از ساختار رمزنگاری کلید عمومی و خصوصی استفاده میکند و برای ورود به حساب نیازی به تایپ رمز عبور ندارد.
| ویژگی | رمز عبور سنتی | Passkey |
|---|---|---|
| روش ورود | تایپ رمز عبور | تأیید هویت با دستگاه |
| نیاز به حفظ رمز | دارد | ندارد |
| مقاومت در برابر فیشینگ | محدودتر | بسیار بیشتر |
| استفاده از رمز تکراری | ممکن است | برای هر سرویس کلید جداگانه |
| سرعت ورود | وابسته به تایپ رمز | معمولاً سریعتر |
| روش تأیید هویت | رمز عبور | اثر انگشت، چهره یا قفل دستگاه |
البته هیچ روش امنیتی بهتنهایی تمام خطرها را از بین نمیبرد. محافظت از دستگاه و اطلاعات بازیابی حساب همچنان اهمیت زیادی دارد.
مزایای Passkey چیست؟
استفاده از این فناوری مزایای مختلفی دارد و میتواند تجربه ورود به حسابهای اینترنتی را تغییر دهد.
۱. امنیت بیشتر در برابر حملات فیشینگ
یکی از مهمترین مزایای Passkey مقاومت در برابر حملات فیشینگ است. در این حملات، مهاجم تلاش میکند کاربر را به یک صفحه جعلی هدایت کند تا اطلاعات ورود خود را در آن وارد کند.
کلید عبور به دامنه و سرویس مشخصی وابسته است. به همین دلیل، در حالت عادی نمیتوان از آن برای ورود به یک وبسایت جعلی با آدرس متفاوت استفاده کرد.
۲. حذف نیاز به حفظ کردن رمزهای پیچیده
بسیاری از کاربران برای حسابهای مختلف خود رمزهای متفاوتی دارند و به خاطر سپردن همه آنها دشوار است. با استفاده از Passkey دیگر لازم نیست رمزهای طولانی و پیچیده را حفظ کنی.
۳. ورود سریعتر به حسابهای کاربری
بهجای تایپ نام کاربری و رمز عبور، میتوانی با یک تأیید ساده هویت وارد حساب شوی. این ویژگی بهخصوص هنگام استفاده از گوشی موبایل کاربردی است.
۴. کاهش خطر استفاده از رمزهای تکراری
استفاده از یک رمز عبور برای چند حساب، یکی از اشتباهات رایج کاربران است. در فناوری Passkey برای هر سرویس کلید مخصوصی ایجاد میشود و مشکل استفاده از رمزهای تکراری به شکل قابلتوجهی کاهش پیدا میکند.
۵. تجربه کاربری سادهتر
این فناوری برای افرادی که رمزهای خود را فراموش میکنند یا با ورود به حسابهای متعدد مشکل دارند، تجربه راحتتری فراهم میکند.
معایب و محدودیتهای Passkey چیست؟
با وجود مزایای زیاد، این فناوری هنوز محدودیتهایی دارد و نمیتوان گفت در تمام شرایط بهترین گزینه برای همه کاربران است.
پشتیبانی نکردن همه وبسایتها: هنوز تمام وبسایتها و برنامههای اینترنتی از Passkey پشتیبانی نمیکنند. ممکن است در بعضی سرویسها همچنان به رمز عبور نیاز داشته باشی.
وابستگی به دستگاه و روش بازیابی: اگر گوشی یا کامپیوتری که کلید عبور روی آن ذخیره شده گم شود یا خراب شود، ممکن است برای دسترسی دوباره به حساب به دستگاه دیگری یا روش بازیابی نیاز داشته باشی.
نیاز به مدیریت دستگاهها: اگر از چند گوشی یا کامپیوتر استفاده میکنی، باید وضعیت همگامسازی و دسترسی به کلیدهای عبور را بررسی کنی.
اهمیت امنیت دستگاه: اگر فرد دیگری بتواند قفل گوشی تو را باز کند یا به روش تأیید هویت دستگاه دسترسی داشته باشد، ممکن است امنیت حسابهایت به خطر بیفتد.
کدام شرکتها از Passkey پشتیبانی میکنند؟
شرکتهای بزرگ فناوری در سالهای اخیر به استفاده از روشهای ورود بدون رمز عبور توجه بیشتری نشان دادهاند. به همین دلیل، امکان استفاده از Passkey در تعدادی از سرویسهای شناختهشده فراهم شده است.
برخی از شرکتها و سرویسهای پشتیبانیکننده عبارتاند از:
Google: امکان ساخت و استفاده از کلید عبور برای ورود به حساب گوگل را فراهم کرده است.
Apple: از Passkey در دستگاههای سازگار خود پشتیبانی میکند.
Microsoft: امکان استفاده از روشهای ورود بدون رمز عبور را در سرویسهای خود ارائه میدهد.
PayPal: از این فناوری برای سادهتر کردن ورود کاربران پشتیبانی میکند.
سرویسهای دیگر: تعداد دیگری از وبسایتها و پلتفرمهای اینترنتی نیز قابلیت Passkey را به امکانات خود اضافه کردهاند.
توجه داشته باش که نحوه استفاده و امکانات موجود ممکن است بر اساس نوع حساب، دستگاه و منطقه جغرافیایی متفاوت باشد.
چگونه Passkey را در گوشی و حساب گوگل فعال کنیم؟
برای استفاده از این فناوری، ابتدا باید مطمئن شوی دستگاه و سرویس موردنظر از آن پشتیبانی میکنند. همچنین بهتر است سیستمعامل و برنامههای دستگاه خود را بهروز نگه داری.
فعالسازی Passkey در حساب گوگل
برای ساخت کلید عبور در حساب گوگل میتوانی مراحل زیر را دنبال کنی:
۱. وارد حساب گوگل خود شو.
۲. به قسمت تنظیمات امنیتی حساب برو.
۳. بخش مربوط به Passkeys یا کلیدهای عبور را پیدا کن.
۴. گزینه ایجاد Passkey را انتخاب کن.
۵. دستگاه موردنظر را برای ساخت یا ذخیره کلید عبور انتخاب کن.
۶. هویت خود را با اثر انگشت، تشخیص چهره یا قفل دستگاه تأیید کن.
پس از انجام این مراحل، در صورت تکمیل موفق فرایند، کلید عبور برای حساب تو ایجاد میشود.
استفاده از Passkey در گوشی اندروید
گوشیهای اندرویدی سازگار میتوانند از این فناوری برای ورود به حسابهای پشتیبانیکننده استفاده کنند. برای این کار بهتر است قفل صفحه گوشی را فعال کرده باشی و سیستمعامل و سرویسهای مرتبط را بهروز نگه داری.
هنگام ورود به یک سرویس سازگار، ممکن است گوشی از تو بخواهد با اثر انگشت، تشخیص چهره یا رمز قفل صفحه هویت خود را تأیید کنی.
استفاده از Passkey در آیفون
کاربران آیفون نیز میتوانند در سرویسهای سازگار از کلید عبور استفاده کنند. در دستگاههای اپل، کلیدهای عبور میتوانند از طریق سیستم مدیریت رمزها و کلیدهای عبور نگهداری و در دستگاههای سازگار همگامسازی شوند.
برای استفاده از این قابلیت، بهتر است سیستمعامل گوشی بهروز باشد و تنظیمات امنیتی و همگامسازی حساب خود را بررسی کنی.
اگر گوشی خود را گم کنیم، چه اتفاقی برای Passkey میافتد؟
یکی از نگرانیهای کاربران این است که اگر گوشی حاوی کلید عبور گم شود، چگونه میتوانند دوباره وارد حساب خود شوند؟
پاسخ به روش ذخیرهسازی کلید عبور بستگی دارد. بعضی کلیدهای عبور میتوانند از طریق سرویس مدیریت کلیدها میان دستگاههای کاربر همگامسازی شوند. در این حالت، امکان دسترسی به آنها از دستگاه سازگار دیگری وجود دارد.
اما اگر کلید عبور فقط روی یک دستگاه ذخیره شده باشد، ممکن است برای ورود دوباره به حساب به روش بازیابی ارائهشده توسط سرویس نیاز داشته باشی.
به همین دلیل، بهتر است پیش از بروز مشکل، اطلاعات بازیابی حساب خود را بهروز نگه داری و مطمئن شوی راه دیگری برای دسترسی به حسابهایت وجود دارد.
آیا Passkey جایگزین رمزهای عبور میشود؟
فناوری Passkey میتواند نقش مهمی در آینده امنیت دیجیتال داشته باشد. این روش بسیاری از مشکلات رمزهای عبور سنتی را کاهش میدهد و تجربه ورود به حسابهای اینترنتی را سادهتر میکند.
بااینحال، هنوز تمام وبسایتها از این فناوری پشتیبانی نمیکنند و بعضی کاربران نیز به دلیل استفاده از دستگاههای قدیمی یا محدودیتهای فنی همچنان به رمز عبور نیاز دارند.
بنابراین نمیتوان گفت رمزهای عبور بهطور کامل از بین رفتهاند؛ اما حرکت شرکتهای فناوری به سمت روشهای جدید احراز هویت نشان میدهد که احتمالاً در آینده استفاده از کلیدهای عبور گستردهتر خواهد شد.
برای استفاده امن از Passkey چه نکاتی را رعایت کنیم؟
برای بهرهمندی از مزایای این فناوری، رعایت چند نکته ضروری است:
برای گوشی و کامپیوتر خود قفل صفحه امن انتخاب کن.
سیستمعامل و نرمافزارهای دستگاه را بهروز نگه دار.
از حساب کاربری اصلی خود با روشهای بازیابی مناسب محافظت کن.
دسترسی دستگاههای ناشناس به حسابهایت را بررسی کن.
هنگام فروش یا واگذاری گوشی، اطلاعات شخصی و حسابهای خود را بهدرستی از دستگاه خارج کن.
از روشهای بازیابی حساب کاربری غافل نشو.
این اقدامات کمک میکنند حتی در صورت گم شدن دستگاه یا بروز مشکل، کنترل بیشتری بر حسابهای اینترنتی خود داشته باشی.
جمعبندی؛ آیا وقت خداحافظی با رمزهای عبور رسیده است؟
در پاسخ به سؤال Passkey چیست؟ میتوان گفت این فناوری روشی جدید برای ورود امن به حسابهای اینترنتی است که بهجای رمزهای عبور سنتی از کلیدهای رمزنگاریشده و تأیید هویت با دستگاه استفاده میکند.
این روش میتواند خطر حملات فیشینگ و سرقت رمزهای عبور را کاهش دهد و ورود به حسابهای مختلف را سادهتر کند. البته برای استفاده مطمئن از آن باید امنیت گوشی، حساب کاربری و روشهای بازیابی را جدی بگیریم.
اگر سرویسهای مورد استفادهات از Passkey پشتیبانی میکنند، میتوانی فعالسازی آن را بررسی کنی و بهتدریج با این روش جدید برای محافظت از حسابهای خود آشنا شوی.



