آموزش بازیابی فایلهای پاکشده از گوشی و کامپیوتر؛ راهنمای گامبهگام
گاهی ممکن است بهاشتباه یک عکس مهم، فیلم خاطرهانگیز یا سند کاری را از گوشی یا کامپیوتر حذف کنیم. در چنین شرایطی اولین سؤال این است که آیا امکان برگرداندن اطلاعات وجود دارد یا برای همیشه از دست رفتهاند؟ خوشبختانه در بسیاری از مواقع میتوان اطلاعات حذفشده را دوباره پیدا کرد. البته موفقیت این کار به نوع دستگاه، روش حذف فایل، مدتزمان سپریشده و وضعیت حافظه بستگی دارد.
بازیابی فایلهای پاکشده با روشهای مختلفی انجام میشود. بعضی از دستگاهها پوشهای برای نگهداری موقت فایلهای حذفشده دارند و در برخی شرایط نیز میتوان از نسخههای پشتیبان یا نرمافزارهای مخصوص استفاده کرد. در این آموزش، روشهای مختلف برگرداندن فایلها را در گوشی اندروید، آیفون و کامپیوتر ویندوزی بررسی میکنیم.
قبل از بازیابی فایلهای حذفشده چه کار کنیم؟
قبل از اینکه سراغ نرمافزارها و روشهای مختلف بروید، چند نکته مهم وجود دارد که رعایت آنها میتواند شانس پیدا کردن اطلاعات را افزایش دهد.
اولین کار این است که استفاده از حافظهای را که فایل از آن حذف شده، تا حد امکان متوقف کنید. برای مثال، اگر عکسهای خود را از کارت حافظه دوربین پاک کردهاید، بهتر است عکس یا فیلم جدیدی روی آن ذخیره نکنید.
دلیل این موضوع آن است که پس از حذف یک فایل، فضای اشغالشده توسط آن ممکن است برای ذخیره اطلاعات جدید در دسترس قرار بگیرد. اگر اطلاعات تازه روی همان فضا نوشته شوند، احتمال بازگرداندن فایل قبلی کاهش پیدا میکند.
چند نکته مهم را رعایت کنید:
فایل جدیدی روی حافظه موردنظر ذخیره نکنید.
برنامههای ناشناس و غیرمعتبر نصب نکنید.
اگر اطلاعات بسیار مهمی از دست رفتهاند، از دستکاری بیشتر حافظه خودداری کنید.
در صورت وجود نسخه پشتیبان، ابتدا آن را بررسی کنید.
اگر از کارت حافظه استفاده میکنید، آن را جدا کنید و تا زمان بررسی از آن استفاده نکنید.
۱. بازیابی فایلهای پاکشده از گوشی اندروید
گوشیهای اندرویدی معمولاً برای عکسها، فیلمها و بعضی فایلها پوشهای به نام سطل زباله یا Recently Deleted دارند. فایلهایی که حذف میشوند ممکن است برای مدت محدودی در این قسمت باقی بمانند.
روش اول: برگرداندن عکسها از Google Photos
اگر از برنامه Google Photos برای نگهداری تصاویر استفاده میکنید، ممکن است عکسهای حذفشده هنوز در سطل زباله این برنامه باشند.
مراحل انجام کار:
۱. برنامه Google Photos را باز کنید.
۲. وارد بخش Collections شوید.
۳. گزینه Trash یا Bin را انتخاب کنید.
۴. تصاویر و ویدئوهای موردنظر را پیدا کنید.
۵. فایل دلخواه را انتخاب کرده و گزینه Restore را بزنید.
در صورتی که فایل هنوز در سطل زباله باشد و شرایط بازیابی آن فراهم باشد، به کتابخانه تصاویر بازمیگردد. مدت نگهداری فایلها به وضعیت پشتیبانگیری و تنظیمات حساب بستگی دارد؛ بنابراین بهتر است هرچه زودتر این قسمت را بررسی کنید.
روش دوم: بررسی سطل زباله گالری گوشی
بعضی از گوشیهای اندرویدی مانند مدلهای سامسونگ، در برنامه گالری بخشی برای نگهداری موقت تصاویر حذفشده دارند.
برای بررسی آن:
۱. وارد برنامه Gallery شوید.
۲. منوی برنامه را باز کنید.
۳. گزینه Recycle Bin یا Trash را پیدا کنید.
۴. تصاویر موردنظر را انتخاب کنید.
۵. روی Restore بزنید.
نام گزینهها ممکن است با توجه به برند گوشی و نسخه سیستمعامل متفاوت باشد. همچنین اگر فایل از سطل زباله هم حذف شده باشد، این روش دیگر کاربردی نخواهد بود.
۲. بازیابی فایلهای حذفشده از آیفون
در آیفون نیز امکان بازگرداندن برخی تصاویر و ویدئوهای حذفشده وجود دارد. برنامه Photos بخشی به نام Recently Deleted دارد که فایلهای حذفشده را برای مدت محدودی نگهداری میکند.
آموزش برگرداندن عکسها در آیفون
برای انجام این کار مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. برنامه Photos را باز کنید.
۲. وارد بخش Utilities شوید.
۳. گزینه Recently Deleted را انتخاب کنید.
۴. در صورت نیاز با Face ID، Touch ID یا رمز دستگاه احراز هویت کنید.
۵. تصویر یا ویدئوی موردنظر را انتخاب کنید.
۶. گزینه Recover را بزنید.
پس از انجام این مراحل، فایل انتخابشده به بخش اصلی تصاویر بازمیگردد.
نکته مهم: اگر فایل از بخش Recently Deleted نیز حذف شده باشد، باید نسخههای پشتیبان iCloud یا کامپیوتر را بررسی کنید. بازیابی از نسخه پشتیبان ممکن است به بازگردانی اطلاعات دیگر دستگاه به وضعیت زمان تهیه نسخه پشتیبان نیاز داشته باشد؛ بنابراین پیش از انجام آن، از اطلاعات فعلی خود نسخه پشتیبان بگیرید.
۳. بازیابی فایلهای پاکشده از کامپیوتر ویندوز
در ویندوز، اولین جایی که باید برای پیدا کردن فایلهای حذفشده بررسی کنید، Recycle Bin است. این بخش مانند یک سطل زباله عمل میکند و بسیاری از فایلهایی را که به روش معمول حذف شدهاند، برای مدتی نگه میدارد.
روش اول: استفاده از Recycle Bin
۱. وارد دسکتاپ ویندوز شوید.
۲. روی آیکون Recycle Bin دوبار کلیک کنید.
۳. نام فایل موردنظر را پیدا کنید.
۴. روی آن کلیک راست کنید.
۵. گزینه Restore را انتخاب کنید.
فایل به پوشهای که پیش از حذف در آن قرار داشته بازمیگردد.
توجه داشته باشید که فایلهایی که با کلیدهای Shift + Delete حذف شدهاند یا از بعضی حافظههای جانبی پاک شدهاند، ممکن است در این قسمت نمایش داده نشوند.
روش دوم: استفاده از قابلیت File History
ویندوز قابلیتی به نام File History دارد که در صورت فعال بودن، میتواند نسخههای قبلی برخی فایلها را نگهداری کند.
برای استفاده از این قابلیت:
۱. وارد Control Panel شوید.
۲. گزینه File History را باز کنید.
۳. اگر این قابلیت از قبل فعال بوده است، گزینه Restore personal files را انتخاب کنید.
۴. نسخههای موجود را بررسی کنید.
۵. فایل یا پوشه موردنظر را انتخاب و بازیابی کنید.
این روش فقط زمانی مفید است که File History قبلاً تنظیم شده و نسخهای از فایل موردنظر در دسترس باشد.
۴. استفاده از نرمافزارهای بازیابی اطلاعات
اگر فایل موردنظر در سطل زباله وجود ندارد و نسخه پشتیبانی هم در دسترس نیست، میتوانید نرمافزارهای تخصصی ریکاوری را بررسی کنید.
این برنامهها با اسکن حافظه تلاش میکنند اطلاعاتی را که هنوز بازنویسی نشدهاند، پیدا کنند. البته هیچ نرمافزاری نمیتواند بازیابی همه فایلها را تضمین کند.
چند نمونه از ابزارهای شناختهشده عبارتاند از:
Recuva
Recuva یکی از ابزارهای شناختهشده برای بازیابی فایل در ویندوز است. این نرمافزار میتواند حافظههای مختلف مانند هارددیسک و برخی کارتهای حافظه را بررسی کند.
کاربر میتواند نوع فایل موردنظر را مشخص کند تا فرایند جستوجو هدفمندتر انجام شود.
PhotoRec
PhotoRec ابزاری برای بازیابی انواع فایل از حافظههای مختلف است. این برنامه از سیستمفایلهای گوناگون پشتیبانی میکند و در برخی شرایط حتی زمانی که ساختار فایلسیستم آسیب دیده باشد، میتواند اطلاعات را پیدا کند.
البته محیط کاربری آن نسبت به بسیاری از نرمافزارهای معمولی ساده نیست و ممکن است برای کاربران تازهکار کمی دشوار باشد.
Disk Drill
Disk Drill یکی دیگر از ابزارهای شناختهشده برای بررسی و بازیابی اطلاعات از حافظههای مختلف است. امکانات و محدودیتهای نسخه رایگان و پولی آن به سیستمعامل و نسخه برنامه بستگی دارد.
نکته امنیتی: نرمافزارهای بازیابی را از وبسایت رسمی سازنده دریافت کنید. همچنین برنامه را روی همان درایوی که اطلاعات از آن حذف شده نصب نکنید؛ زیرا ممکن است اطلاعات جدید روی فضای موردنیاز برای بازیابی نوشته شوند.
۵. آیا میتوان فایلهایی را که برای همیشه حذف شدهاند برگرداند؟
یکی از پرسشهای رایج این است که آیا امکان بازگرداندن فایلهایی که از سطل زباله هم حذف شدهاند وجود دارد؟
پاسخ به این سؤال به شرایط حافظه بستگی دارد. حذف یک فایل همیشه به معنی پاکشدن فوری تمام اطلاعات آن نیست. در بعضی حافظهها، اطلاعات فایل ممکن است تا زمانی که فضای آن بازنویسی نشده باشد باقی بماند.
بااینحال، در حافظههای جدید، بهخصوص SSDها و گوشیهای هوشمند، قابلیتهایی مانند TRIM و مدیریت داخلی حافظه میتوانند باعث شوند بازیابی فایل حذفشده بسیار دشوار یا غیرممکن شود.
همچنین گوشیهای امروزی معمولاً از رمزگذاری اطلاعات استفاده میکنند. به همین دلیل، بازیابی مستقیم فایلهای حذفشده از حافظه داخلی گوشی، در بسیاری از شرایط با محدودیتهای جدی روبهرو است.
اگر اطلاعات بسیار مهمی را از دست دادهاید، بهتر است پیش از امتحان روشهای مختلف با یک مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات مشورت کنید.
۶. چگونه از حذفشدن فایلهای مهم جلوگیری کنیم؟
بهترین روش برای جلوگیری از دردسرهای بعدی، تهیه نسخه پشتیبان منظم است. اگر فایلهای مهم خود را فقط در یک دستگاه نگهداری کنید، خرابی سختافزار، سرقت گوشی یا حذف اشتباهی اطلاعات میتواند مشکلات زیادی ایجاد کند.
برای محافظت از اطلاعات خود این راهکارها را در نظر بگیرید:
از عکسها و ویدئوهای مهم در فضای ابری نسخه پشتیبان تهیه کنید.
اسناد کاری را روی یک حافظه خارجی نیز نگهداری کنید.
قابلیت پشتیبانگیری خودکار گوشی را فعال کنید.
قبل از فرمتکردن حافظه، محتویات آن را بررسی کنید.
فایلهای مهم را در چند محل امن نگهداری کنید.
هر چند وقت یکبار از سالمبودن نسخههای پشتیبان مطمئن شوید.
برای مثال، میتوانید تصاویر گوشی را در Google Photos یا iCloud نگهداری کنید و اسناد مهم کامپیوتر را به یک هارد اکسترنال منتقل کنید.
جمعبندی
حذفشدن یک فایل مهم همیشه به معنی از دست رفتن قطعی آن نیست. گاهی میتوان با بررسی سطل زباله گوشی یا کامپیوتر، اطلاعات را در چند مرحله ساده برگرداند. در شرایط دیگر نیز نسخههای پشتیبان و نرمافزارهای تخصصی ممکن است به پیدا کردن فایلها کمک کنند.
در این آموزش با روشهای مختلف بازیابی فایلهای پاکشده از گوشی اندروید، آیفون و کامپیوتر ویندوز آشنا شدیم. مهمترین نکته این است که پس از حذف اشتباهی اطلاعات، استفاده از حافظه را محدود کنید و از ذخیره فایلهای جدید روی آن بپرهیزید.
به یاد داشته باشید که هیچ روش یا نرمافزاری بازیابی صددرصدی اطلاعات را تضمین نمیکند. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، تهیه نسخه پشتیبان منظم بهترین و مطمئنترین راهکار است.



